Almanya ile Rusya arasındaki Kuzey Akım doğalgaz boru hatlarına yönelik Eylül 2022’de gerçekleştirilen sabotajın faillerinden biri olarak tutuklu bulunan Serhii Serhii Kuznietsov’un sabotaj ve savaş suçuna iştirak kapsamında yargılandığı dava Almanya’da başladı.
Avrupa enerji altyapısına yönelik en büyük sabotajlarından biri olarak değerlendirilen Kuzey Akım 1 ve Kuzey Akım 2 boru hatlarına yönelik sabotajla ilgili hukuki süreç Almanya’da resmen başladı. Eylül 2022’de yaşanan olaydan 4 yıl sonra Hamburg’daki Yüksek Eyalet Mahkemesi’ndeki ilk duruşmada sabotaj grubunun lideri olduğu belirtilen 50 yaşındaki Serhii Serhii Kuznietsov sanık sandalyesinde oturdu. Gri bir takım elbise, beyaz gömlek ve kravat takarak duruşmaya gelen Serhii Kuznietsov’u temsilen iki Alman ile bir İtalyan avukat da duruşmada hazır bulundu. Federal Başsavcı tarafından okunan iddianame eş zamanlı olarak Ukrayna diline de tercüme edildi.
Kuzey Akım 1 ve 2 gaz boru hatlarına yönelik Eylül 2022’de düzenlenen sabotajla ilgili hazırlanan iddianamede Serhii Kuznietsov’un sabotaj grubunun lideri olduğuna vurgu yapıldı. Serhii Serhii Kuznietsov’un sabotaj ekibindeki muharebe mühendisi Vsevolod K., kaptan Yurii T. ve sivil dalgıçlar Valeria C., Vladimir Z., Oleksandr Y. ve Levgen U. ile birlikte Kuzey Akım boru hattının dört tanesinden üçüne altı adet patlayıcı yerleştirdiği belirtiliyor.
Grubun sabotaj eylemi için yelkenli yat kiraladıkları, zaman ayarlı patlayıcıları 26 Eylül 2022’de infilak ettirerek, Rus doğalgazını Avrupa’ya ulaştıran boru hatlarını imha ettikleri kaydedilen iddianamede, boru hatlarına yapılan saldırının “Ukrayna devlet yetkilileri adına” ve “onların yönlendirmesiyle” gerçekleştirildiğine dair yeterli kanıt bulunduğu belirtiliyor. 136 sayfadan oluşan iddianamede Ukraynalı eski askerin, İtalya’da gözaltında bulunduğu sırada telefonda akraba ve tanıdıklarıyla saldırı hakkında konuşarak kendisini suçlu duruma düşürdüğü, cep telefonunda da saldırıya karıştığını gösteren deliller bulunduğuna vurgu yapılıyor.
Savaş suçundan yargılanacak
Kuzey Akım 1 ve 2 gaz boru hatlarına yönelik Eylül 2022’de düzenlenen sabotajın ana planlayıcısı olduğu belirtilen Serhii Kuznietsov sivil hedeflere yönelik bir saldırı yoluyla yasaklanmış savaş yöntemleri kullanmak, patlamaya neden olmak, binaları yıkmak ve kamu hizmetlerini aksatmakla da suçlanıyor. Savaş suçuna iştirak etmekten yargılanacak olan Serhii Kuznietsov bugünden itibaren 17 Aralık’a kadar 16 duruşmada Hamburg Yüksek Eyalet Mahkemesinde hakim karşısına çıkacak. Ek duruşmaların da öngörüldüğü yargılama sürecinde ilk kararın Şubat 2027’den sonra verilmesi bekleniyor.
İkinci şüphelinin Hırvatistan’dan iadesi bekleniyor
Kuzey Akım boru hatlarına yönelik sabotajla bağlantılı olarak bu yılın ağustos ayında ise Ukraynalı bir şüpheli Hırvatistan’da yakalanmıştı.
Almanya Federal Başsavcılığı 19 Ağustos’ta yaptığı açıklamada Vladimir Z. isimli şüphelinin “patlayıcı kullanarak saldırı gerçekleştirmek” ve “yapıları tahrip etmekle” suçlandığı, 3 Haziran 2024’te çıkarılan Avrupa tutuklama emri doğrultusunda Hırvatistan’ın Pula kentinde gözaltına alındığını açıklamıştı. Dalgıç olan Vladimir Z’nin boru hatlarına patlayıcıların yerleştirilmesi için gerekli dalışlara katıldığı iddia edilen açıklamada, şüphelinin daha önce söz konusu sabotajla bağlantılı olarak tutuklanan Serhii Kuznietsov’un çevresindeki grubun üyesi olduğu ve Eylül 2022’de Bornholm Adası yakınlarında Kuzey Akım 1 ve 2 boru hatlarına patlayıcılar yerleştirdiği aktarılmıştı. Açıklamada, Vladimir Z’nin Hırvatistan’dan iade edildikten sonra tutuklanması talebiyle Almanya’da hakim karşısına çıkarılacağı kaydedilmişti.
İlk ceza davasına yoğun ilgi
Kuzey Akım boru hatlarına yönelik sabotaj davasının görüldüğü Hamburg Yüksek Eyalet Mahkemesindeki duruşmaya basın mensupları yoğun ilgi gösterdi. Söz konusu sabotaja ilişkin ilk ceza davasını takip etmek için Ukrayna ve Rusya medyası dahil olmak üzere 10 farklı ülkeden çok sayıda basın mensubu mahkeme binasındaki basın merkezinde yerini aldı. Mahkeme salonuna ise yer darlığı nedeniyle kısıtlı sayıda gazeteci girebildi.
İlk duruşma öncesinde ve sırasında ise Hamburg Yüksek Eyalet Mahkemesinde ve çevresinde yoğun güvenlik önlemleri alındı.
Kuzey Akım boru hatlarına yönelik saldırı
İddianameye göre Kuzey Akım boru hatlarına 26 Eylül 2022’de 6 erkek ve bir kadından oluşan 7 kişilik bir grup tarafından düzenlenen saldırı, Rusya ile Almanya’yı Baltık Denizi üzerinden birbirine bağlayan boru hatlarında büyük hasara yol açtı. Danimarka’nın Bornholm adası açıklarında, Baltık Denizi’nde yaklaşık 80 metre derinlikte gerçekleşen patlamalar, Rusya’nın Avrupa’ya gaz ihracatı için hayati öneme sahip Kuzey Akım 1 boru hattının yanı sıra henüz hizmete girmemiş olan Kuzey Akım 2’ye de zarar verdi. Batılı ülkelerin sabotaj olarak nitelendirdiği patlamalarla ilgili olarak Almanya’nın yanı sıra Danimarka ve İsveç’teki kurumlarca soruşturma başlatıldı ancak Danimarka ve İsveç soruşturmaları sonlandırdı. Soruşturmalarda Ukrayna vatandaşlarının ve askeri personelin adı geçse de Rusya, sabotajın Ukraynalı gruplarca yapıldığına yönelik iddiaların “saçmalık” olduğunu, bunun ancak devlet düzeyinde yapılabileceğini öne sürdü.
Ukraynalı yetkililer ise saldırılarda herhangi bir etkisinin olmadığını, saldırıların Avrupa’daki enerji krizini tırmandırmak ve Rus gazına olan bağımlılık üzerinden paniğe neden olmak amacıyla Rusya tarafından bir sahte bayrak operasyonu olarak planlandığını öne sürmüştü.
Şubat 2022’de başlayan Rusya Ukrayna savaşından 7 ay sonra gerçekleşen sabotajdan önceki dönemde ise Kuzey Akım 1 boru hattından geçen gaz akışı Rusya tarafından bir kaç kez kısıtlanmış sonrasında tamamen durdurulmuştu. Kuzey Akım 2 hattı ise henüz faaliyete geçmemişti.
İtalya’nın kuzeyindeki Rimini kenti yakınlarında 21 Ağustos 2025’te yakalanan Kuznietsov ise Kasım 2025’te Almanya’ya iade edilmişti ve çıkarıldığı mahkemece tutuklanmıştı.
